Aktualności

Subskrybuj

Oświadczenie

Publikujemy raport opisujący finansową sytuację miejskich bibliotek publicznych w Łodzi. Dokument powstał w związku z realizacją projektu “Biblioskan - kontrola obywatelska w łódzkich bibliotekach publicznych” finansowanego z Funduszy EOG w ramach programu Obywatele dla Demokracji.

okladkaBUDZETY

Raport dostępny jest tutaj.


Tylko 3% budżetu miejskie biblioteki publiczne wydają na książki

W Łodzi jest pięć miejskich bibliotek publicznych i ponad 80 filii. Na ich działalność miasto  przeznacza każdego roku około 15 mln zł. Lwią część tej kwoty pochłaniają tzw. koszty stałe (utrzymanie lokali, koszty osobowe). Na zakup książek wydaje się zaledwie 3-4% budżetu. Łódź nabywa rocznie 3,1 egzemplarzy na 100 mieszkańców miasta. To bardzo słaby wskaźnik — polska średnia wynosi 7,6. Braki widać też w odniesieniu do całości zbiorów — na 100 mieszkańców Łodzi przypada zaledwie 180 woluminów, podczas gdy średnia krajowa wynosi 340.

To najważniejsze wnioski z raportu przygotowanego przez Fundację Fenomen w ramach projektu „Biblioskan”. Okazuje się, że pieniądze  przyznawane przez samorząd nie wystarczają na zabezpieczenie kosztów podstawowej działalności miejskich bibliotek publicznych. Jest to sprzeczne z obowiązującym prawem. Nie można jednak jednoznacznie stwierdzić, że dotacja organizatora jest zbyt niska — możliwe, iż problem stanowi sposób zarządzania środkami.

Jedną z przyczyn słabej kondycji finansowej łódzkich bibliotek publicznych może być decentralizacja zarządzania (5 dyrekcji, 5 działów administracyjnych itd.) oraz podstawowych procesów (np. gromadzenia i opracowania zbiorów). Łódzka sieć miejskich książnic to druga po Warszawie (172 filie) najbardziej rozbudowana administracyjnie grupa bibliotek w Polsce. Mamy ponad 80 punktów wypożyczania książek. Niestety ilość nie zawsze przekłada się na jakość.

Przykłady Gdańska (30 filii bibliotecznych) i Wrocławia (37 filii) pokazują, że zmniejszenie liczby oddziałów, centralizacja zarządzania i przeznaczanie większych środków na zakup zbiorów przynosi realne korzyści — nie tylko finansowe. Łączenie małych bibliotek w większe, lepiej wyposażone i obsługujące czytelników przez kilkanaście godzin dziennie powoduje wzrost liczby użytkowników nawet o 300%!

Czy lepiej, by w Łodzi istniało wiele małych i słabiej wyposażonych bibliotek, czy też wzorem Gdańska i Wrocławia warto zainwestować w biblioteki oferujące prócz książek także filmy, muzykę czy elektroniczne książki (tzw. mediateki), których oferta zachęca tych, którzy z tradycyjnych bibliotek nie korzystali? To jedna z kwestii, którą rozważano w raporcie.

Projekt "Biblioskan - kontrola obywatelska w łódzkich bibliotekach publicznych" realizowany jest w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG.